Hotel "Savoy"

Hotel "Savoy" jest wielka powiesciowa metafora drogi na Zachod, widzianej jako bledna sciezka ku pustyni, coraz dalej od Ziemi Obiecanej, jak podroz do Sodomy; hotel i jego pietra uporzadkowane wedle hierarchii spolecznej, przypominajace kregi dantejskiego swiata, symbolizuja pieklo i smierc. [...] Hotel "Savoy" jest zbudowany jak scenariusz filmowy, jak seria obrazow czy sekwencji (cos w rodzaju nemezis kina w stosunku do Rotha, ktory go nienawidzil ze slepa zaciekloscia); mozna by zauwazyc, ze powiesc jest skonstruowana jak nieskonczona gra przenikan, ktore rozpadaja sie na okruchy, fragmenty i pojedyncze detale - odmalowane z sucha realistyczna precyzja godna Neue Sachlichkeit - w plynnym kontekscie ogolnej irrealnosci i niepewnosci. Jak na obrazach Chagalla elementy swiata zydowskiego sa osadzone w ramach rozpadajacego sie swiata paryskiego, tak tez w Hotelu "Savoy" strzepy rozdrobnionej nowoczesnosci splataja sie z epickim archaizmem motywow zydowskich: obojetnosc zebrakow i pokatnych handlarzy waluta, dziwny pogrzeb w czasie zamieszek, cmentarz zydowski, majestat milionera Bloomfielda, niezepsutego Zachodem... Claudio Magris Daleko, ale od czego? Joseph Roth i tradycja Zydow wschodnich