Fasizmler

Italyan ve Alman fasizmleri Avrupa tarihini derinden etkiledi. Sadece siyasi sistemleri degil toplumsal yapiyi da dönüstüren fasizm, insanlik tarihinin en kanli sayfalarinin yazilmasina sebep oldu. Ancak fasizmi özellikli kilan yalnizca kiyiciligi degil, toplumsal hayati, zihniyet kaliplarini, kültürel algi ve zenginligi de kötürümlestiren yüzüdür. Modern tasavvurun, Aydinlanma ideallerinin olumsuz anlamda en uc noktalara tasinmis olmasi da fasizmin bir diger özelligidir. Fasizm, modern toplumun icinde barindirdigi celiskileri farkli etnik, dinsel topluluklara yönelterek, bir ic düsman algisi yaratir ve bu algiyi kitlesel kiyimlarla besleyerek var olur. Fasizmler, kiyafetlere, ritüellere, törensel heyecana ve ilkel duygularin kitlesel gösterisine önem verir; propaganda, siddet ve histerinin kitlelerce paylasilmasi fasizmin en önemli silahlaridir. Henri Michel, Ikinci Dünya Savasi yillarinda Fransiz direnis hareketi icinde yer almis, olaylara ilk elden taniklik etmis bir tarihci. Fasizmlerde, Italyan ve Alman fasizmlerinin benzerliklerini, birbirinden farkli yönlerini, mobilizasyon güclerini, hitap ettikleri toplumsal siniflari ve kitleleri ele alirken, bir yandan da Avrupa, Amerika ve Afrikada fasist karakterleri benzesen siyasal hareketlerin bir dökümünü sunuyor.